• ppapco@yahoo.com
  • ایران - مشهد، فکوری 59، پلاک2

تصفیه شیمیایی روغن توربین

توربین­ها دستگاه مکانیکی دواری هستند که انرژی موجود در حرکت سیال را به کار تبدیل می­کنند. این تجهیزات یکی از انواع توربو ماشین­ها هستند که حداقل دارای یک بخش دوار است وبه آن­ها روتور گفته می­شود. زمانی­که سیال با سرعت مشخص به توربین برخورد می­کند پره­های آن به حرکت در می­آیند و این پره­ها در زمان حرکت دارای انرژی مکانیکی هستند و می­توانند با تبدیل این انرژی به انرژی الکتریکی تولید برق کنند.

عمر این تجهیزات با ارزش و قطعات این سیستم به تغذیه مداوم روغن با کیفیت مناسب، حجم کافی، درجه حرارت و فشار تعریف شده وابسته است. روان­کاری نادرست ماشین آلات علاوه بر آنکه باعث تقلیل راندمان مکانیکی و پایین آمدن بازده زمانی می­شود، سبب فرسایش بیش از حد، فرسودگی و از کار افتادن زودرس ماشین می­گردد. روانکاری نقش مهمی در انجام حرکت صحیح، مداوم و اقتصادی توربین دارد.

روغن­ توربین معمولا یک روغن پایه پارافینیک با 2% ادتیو است که این درصد شامل ادتیو­های آنتی اکسیدان، ضد­زنگ و خوردگی، ضد کف و سایش می­باشد.

وظایف سیستم روغن کاری به شرح زیر می­باشد:

  1. کنترل ارتعاشات شفت توربین
  2. روان­کاری
  3. خنک­کاری
  4. دور کردن آلودگی از یاتاقان­ها
  5. محافظت در برابر خوردگی و زنگ­زدگی
  6. کاهش اصطکاک

مهم­ترین وظیفه سیستم روغن­کاری توربین، کنترل ارتعاشات و عبور از فرکانس طبیعی در زمان دور دادن توربین است؛ زیرا در ماشین­های بزرگ(مثل توربین­ها)، بلبرینگ معمولا توان عبور از فرکانس طبیعی را ندارد و برای عبور از آن به فیلم روغن (Oil film) احتیاج دارد.

اکسیداسیون، تخریب حرارتی روغن، آلودگی خارجی و مصرف ادتیو­ها سبب تخریب روغن توربین می­شوند. در اثر اکسیدشدن روغن توربین کربکسیلیک اسید­ها، آلدهیدها و کتون­ها تولید می­شوند که در صورت ادامه فرآیند اکسیداسیون ، وارنیش و لجن در روغن تشکیل می­شود.

استاندارد ASTM پروتکل D4378 را برای پایش وضعیت روغن معرفی کرده­است. این استاندارد خواص فیزیکی و شیمیایی، اندازه­گیری آلودگی­ها و خواص عملکردی روغن را بررسی می­کند. بهترین لیست آزمایش­ها جهت پایش وضعیت روغن به­صورت ماهیانه ویسکوزیته، عدد اسیدی، آب، شمارش ذرات و آنالیز می­باشد. بررسی شرایط روغن توربین شمایی خوبی از وضعیت توربین را بیان می­کند که جهت حفظ این تجهیز ارزشمند بسیار حائز اهمیت می­باشد.

تصفیه شیمیایی روغن هیدرولیک

روغن هيدروليک همچون روغن هاي ديگر از اختلاط “روغن پايه” و مواد افزودني توليد مي شود. که مي تواند با توجه به نوع روغن پايه و مواد افزودني، کاربرد هاي مختلفي در سيستم هاي گوناگون داشته باشد.
روغن هيدروليک را مي توان پر مصرف ترين روغن صنعتي ناميد، و از اينرو با توجه به مصرف بالا و کاربردهاي متنوع و شرايط کاري گوناگون ، اين روغن نيز از تنوع بالايي برخوردار است. در واقع روغن هيدروليک در يک سيستم نقش انتقال دهنده انژي را بازي مي کند و در صورتي که اين روغن دچار مشکل شود ، اين وظيفه بخوبي انجام نشده و سيستم با اختلال يا توقف در کارکرد روبرو مي گردد.
بطور کلي روغن هاي هيدروليک بر اساس استاندارد ISO 6743 به سطوح کيفيت زير تقسيم بندي مي شوند:
1- HH: روغن پايه معدني بدون مواد افزودني. اين اولين نسل از روغن هاي هيدروليک بود.
2- HL:  با اضافه کردن مواد افزودني ضدزنگ و ضد اکسيداسيون نسل جديدي از اين روغن ها بوجود آمد که به اين گروه روغن هاي گردشي نيز گفته مي شود.
3- HM:  با اضافه کردن مواد افزودني ضد سايش به روغن هاي HL روغن هاي هيدروليک جديد توليد شد که در حال حاضر پر مصرف ترين روغن هاي هيدروليک هستند.
4- HV: با بالا بردن شاخص گرانروي روغن هاي هيدروليک HM ، اين سطح کيفيت بدست آمد، که براي کار کرد در محدوده دمايي وسيع مناسبند.
5- HG:  اين روغن ها که به روغن هيدروليک ماشين ابزار معروفند، با خاصيت چسبندگي که دارد ، در سيستم هاي کشويي رفت و برگشتي از سيستم به بيرون پرتاب نمي شوند.
بطور کلي وظايفي که از يک روغن هيدروليک انتظار مي رود ، روانکاري، انتقال نيرو، کاهش اصطکاک و سايش، محافظت از زنگ زدگي اجزاء سيستم و سازگاري با تمام اجزاء سيستم است. دسته ديگر از روغن هاي هيدروليک هستند که به روغن سيالات هيدروليک ضد آتش معروف هستند. البته اين بدين معني نيست که اين سيالات در مجاورت با آتش شعله ور نمي شوند، بلکه آنها در مجاورت با آتش ديرتر شعله ور شده و در برابر انتشار شعله مقاومت مي کنند. اين دسته از روغن ها معمولا در مکان هايي که احتمال آتش سوزي زياد است (مانند درب کوره هاي ذوب فلزات) مورد استفاده قرار مي گيرند.
آنچه در کار کردن با روغن هاي هيدروليک بايد در نظر داشت اين است که روغن هاي هيدروليک مانند “روغن هاي توربين” به شدت به آلودگي هايي که وارد آنها مي شوند حساس هستند و خصوصيات فيزيکي و شيميايي آنها در اثر آلودگي و ايجاد شرايط سخت کاري براي روغن دچار مشکل خواهد شد. همچنين در هنگام انتخاب روغن براي سيستم هيدروليک، با استفاده از مشاوره کارشناسان روانکاري ، روغن مناسبي را انتخاب کنيد و با رعايت موارد و نکات کاربردي براي مصرف، تعويض، سرريز و از همه مهمتر مراقبت وضعيت (CM) روغن ، به افزايش عمر آن و سلامت تجهيزات کمک کنيد و در نهايت بتوانيم به نتيجه مطلوب کاهش هزينه هاي روانکاري دست پيدا کنيد.

روغن هیدرولیک که یکی از انواع روغن های صنعتی می­باشد؛ در طول مدت زمانی که مورد استفاده قرار می گیرد بعلل مختلفی ازجمله گرما و نفوذ انواع آلودگی ها به داخل روغن به آرامی مواد نگهدارنده خود را ازدست داده است و همزمان ترکیبات مضر و ناخواسته ای از طریق واکنش های شیمیائی روغن با اکسیژن در درون روغن ایجاد می شود. این ترکیبات خاصیت اسیدی داشته ( البته ضعیف ) و شناسائی مستقیم آنها توسط آزمایش های روغن امکان پذیر نمی باشد. اندازه این ترکیبات معلق در روغن کوچکتر از یک میکرون می باشد و لذا از روش فیلتراسیون امکان بیرون کشیدن آنها از داخل روغن نیست. میزان حلالیت این ترکیبات مضر در روغن بستگی به درجه حرارت روغن دارد. هرچه دمای روغن بیشتر باشد مقدار حلالیت نیز بیشتر است و بالعکس. البته آزمایشی که بطور غیر مستقیم از وجود این ترکیبات مضر خبر می دهد اندازه گیری مقدار ترکیبات اسیدی در روغن می باشد. چنانچه مقدار عدد اسیدی در طول زمان رو به افزایش برود به معنای زیاد شدن ترکیبات مضر و مولد وارنیش در روغن است .اگر به موقع این ترکیبات ناشی از اکسیداسیون از درون روغن بیرون کشیده شود کمک بزرگی به سلامت دستگاه شده است. اکثر خرابی ها و از کار افتادگی ماشین آلات ناشی از نتیجه مستقیم آلودگی روغن آن است. با تصفیه به موقع روغن میتوان بسیاری از مخارج کاذب و کلان در صنایع و هزینه هایی که به مراتب کمتر از خرید روغن می باشد، جلوگیری نمود و عمرماشین آلات و روغن را به دو برابر افزایش داد. هزینه هایی که توسط آلودگی ها  نتیجه می شوند، عبارتند از: اتلاف زمان تولید (زمانی که ماشین کار نمی کند، هزینه های جایگزینی قطعات و هزینه دفع و درصد ضایعات افزوده. با توجه به مشکلات و موارد مطرح شده  وجود فرآیندی به نام تصفیه روغن بسیار لازم و حیاتی می باشد که باعث افزایش طول عمر دستگاه ، تجهیزات و روغن می گردد.

کسب گواهی دانش بنیان از معاونت علمی وفناوری ریاست جمهوری

کارگروه ارزیابی و تشخیص صلاحیت شرکت‌ها و موسسات دانش‌بنیان و نظارت بر اجرا زیر نظر معاونت علمی وفناوری ریاست جمهوری، شرکت پویا پژوهش آروید پاژ را به عنوان شرکت دانش بنیان تایید نمود.